edgepedia

Edgepedia

Edgepedia వ్యాసాల నాణ్యతా హామీ

2026 నవంబరు 1న మేము Edgepedia v1.9ను విడుదల చేశాం. దీనితో Edgepedia వ్యాసాల మొత్తం సంఖ్య సుమారు 5,20,000కు చేరింది. స్నేహితులతో మాట్లాడుతున్నప్పుడు రెండు ప్రశ్నలు తరచూ ఎదురవుతుంటాయి: “వికీపీడియానే వాడుకోవచ్చు కదా?” “మీరు సృష్టిస్తున్నది ఏఐ చెత్త కాదని ఎలా నమ్మగలరు?” రెండూ మంచి ప్రశ్నలే, సమంజసమైనవే. వాటికి నా సమాధానాలను పంచుకోవాలనుకుంటున్నాను. ఎందుకంటే Edgepediaను మరింత మెరుగ్గా, మరింత ఉపయోగకరంగా తీర్చిదిద్దడానికి మాకు సముదాయపు నమ్మకమూ, అభిప్రాయాలూ కావాలి.

మాకు Edgepedia ఎందుకు అవసరమైంది

ముందుగా, Edgepedia ఎలా మొదలైందో చెబుతాను. ఎక్కడున్న వినియోగదారులైనా తమ పరికరాల్లోనే పనిచేసే ఏఐని వాడుకోగలిగేలా మేము EdgeChatను రూపొందిస్తున్నాం. నాలుగు ప్రాథమిక అవసరాలను తీర్చడం మా లక్ష్యం:

  1. ఇంటర్నెట్ లేనప్పుడూ ఏఐని వాడుకోగలగడం; ఉదాహరణకు, విమాన ప్రయాణంలో.
  2. ఏఐతో జరిపిన సంభాషణల చిట్టాలను తమ పరికరాల్లోనే, గోప్యంగా ఉంచుకోవడం; ఉదాహరణకు, అనారోగ్య సమస్యలు, ఆర్థిక వివరాలకు సంబంధించినవి.
  3. ఒక మోడల్‌ను సేవ నుంచి విరమింపజేసినంత మాత్రాన ఏఐ సహచరులకు దూరం కాకపోవడం; ఉదాహరణకు, ChatGPT 4o.
  4. వాడిన ప్రతిసారీ ఖరీదైన టోకెన్లకు డబ్బు చెల్లించాల్సిన అవసరం లేకపోవడం.

16 GB లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ర్యామ్ ఉన్న MacBook Pro కంప్యూటర్లలో మా తొలి EdgeChat నమూనా అద్భుతంగా పనిచేసింది. కానీ అత్యధిక శాతం మంది—మా వినియోగ విశ్లేషణల ప్రకారం 97%కు పైగా—స్మార్ట్‌ఫోన్ల ద్వారా EdgeChatను వాడాలనుకుంటున్నారని ఆ తర్వాత మాకు తెలిసింది. ఐఫోన్లు, ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్లలో సాధారణంగా 6 GB ర్యామ్ మాత్రమే ఉంటుంది. దాంతో మేము మరింత చిన్న బృహత్ భాషా నమూనా (ఎల్‌ఎల్‌ఎమ్)కు మారాల్సి వచ్చింది. అలా మోడల్‌ను మార్చడం వల్ల ఏఐ పనితీరు, వినియోగదారుల అనుభవం గణనీయంగా దిగజారాయి. వినియోగదారుల ప్రశ్నలకు ఆ ఎల్‌ఎల్‌ఎమ్ రకరకాల సమాధానాలను కల్పించి చెప్పడం మొదలుపెట్టింది. నిజానికి, ఈ పనిలోని మానవీయ పార్శ్వంలో చిన్న మోడళ్లు బాగానే పనిచేశాయి: అవి మనిషిని అర్థం చేసుకుంటాయి, ఆప్యాయంగా జవాబిస్తాయి. కానీ వాస్తవాల దగ్గరకు వచ్చేసరికి వాటికి స్పష్టత ఉండదు. ఒక సాంకేతికతను ఎవరు కనిపెట్టారనో, ఒక ఒప్పందంపై ఏ సంవత్సరంలో సంతకాలు జరిగాయనో చిన్న ఏఐని అడిగితే, అడిగిన ప్రతిసారీ అది వేరొక సమాధానం ఇవ్వవచ్చు.

దీనికి మా పరిష్కారం: వాస్తవ పరిజ్ఞానానికి సంబంధించిన “ఎడమ మెదడు”ను, వినియోగదారు ఉద్దేశాన్ని అర్థం చేసుకునే “కుడి మెదడు” నుంచి వేరు చేయడం. ముందస్తు శిక్షణలో అందిన అస్పష్టమైన సమాచారంపై ఆధారపడకుండా, పరికరంలోనే ఉన్న విజ్ఞానసర్వస్వంలో వెతికి వాస్తవాలను కనుక్కునే వీలును ఏఐకి కల్పిస్తాం. అలా వెతికినప్పుడు సరైన వ్యాసం దొరికితే, ఊహకు బదులు ఒక ఆధారం లభిస్తుంది.

వికీపీడియానే ఎందుకు వాడుకోకూడదు?

EdgeChatను అభివృద్ధి చేస్తూ, ఆధారపడగల నమ్మకమైన వాస్తవ సమాచార వనరు కోసం చూస్తున్నప్పుడు నాకూ మొదట అదే అనిపించింది. వికీపీడియాలో దాదాపు 70 లక్షల ఆంగ్ల వ్యాసాలున్నాయి. వాటిలో సుమారు 30 లక్షలు మొలక వ్యాసాలు కాకుండా, 300 పదాలకు మించినవి. ఏఐ ముందస్తు శిక్షణలో వికీపీడియా వ్యాసాలకు క్రమం తప్పకుండా ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తుంటారు. వికీపీడియా నాణ్యత ఎక్కువనే విషయం సాధారణంగా ఆమోదం పొందిందని ఇది సూచిస్తుంది. అయితే, వికీపీడియా వ్యాసాల రచన, నిర్వహణ స్వచ్ఛంద సేవకుల చేతుల్లో ఉండే తీరు వల్ల అందులో ఎన్నో సమాచార లోటులు ఉన్నాయని నాకు వ్యక్తిగతంగా తెలుసు. ఒక నిర్దిష్ట ఉదాహరణ చెప్పాలంటే, నా స్నేహితుడు ప్రశాంత్ మాలి యూసీ శాన్ డియేగోలో ప్రొఫెసర్. గూగుల్ స్కాలర్‌లో ఆయన పరిశోధనలకు 30,000కు పైగా ఉల్లేఖనాలున్నాయి. ఆయన సహవ్యవస్థాపకుడిగా ఉన్న రెండు అంకుర సంస్థల్లో ఒక్కొక్కటీ 10 కోట్ల డాలర్లకు మించి నిధులు సమీకరించాయి. అయినా ఆయన గురించి వికీపీడియా వ్యాసం లేదు. శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజినీర్ల గురించి మరింత లోతుగా పరిశీలించినప్పుడు, యూఎస్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ సభ్యుల్లో 40% మందికి వికీపీడియా పేజీ లేదని తెలిసింది. ఒక క్రమబద్ధమైన ప్రణాళిక ప్రకారం కాకుండా, సముదాయంలో సహజంగా ఏర్పడే ఆసక్తులను బట్టి వ్యాసాలు రూపుదిద్దుకుంటున్నప్పుడు ఇలానే జరుగుతుందని మనం ఆశించాలి.

Edgepedia నిర్మాణం

అందుకే మేము సొంతంగా Edgepedia అనే విజ్ఞానసర్వస్వాన్ని నిర్మించడానికి పూనుకున్నాం. మా EdgeChat సమాధానాల కచ్చితత్వాన్ని మెరుగుపరచడానికే కాదు, ఇతర వ్యక్తులకు, బృందాలకు వాస్తవ కచ్చితత్వం అధికంగా ఉన్న ప్రామాణిక సమాచార వనరుగా ఉపయోగపడాలన్నది కూడా మా ఉద్దేశం. Edgepedia నిర్మాణంలో మేము అనుసరించే మూడు సూత్రాలు ఇవి:

  1. చేర్చవలసిన వ్యాసాంశాలను పరిమాణాత్మక కొలమానాల ఆధారంగా ఎంచుకోవడం; ఉదాహరణకు, శాస్త్రవేత్తల విషయంలో ఉల్లేఖనాలు, పరిశోధన నిధులు, పురస్కారాలు.
  2. వినియోగానికి విస్తృత స్వేచ్ఛనిచ్చే సముదాయ లైసెన్సు నిబంధనల ద్వారా మానవ, ఏఐ వినియోగదారులందరినీ Edgepediaను వాడుకునేలా ప్రోత్సహించడం.
  3. కొత్త వ్యాసాలను చేర్చుతూ, ఏదైనా ఒక రకమైన దోషం కనిపించినప్పుడు ఆ తరహా దోషాలను సరిదిద్దుతూ Edgepediaను చురుగ్గా నిర్వహించడం.

ప్రధానంగా అమెరికా లేదా పశ్చిమ ఐరోపాకు సంబంధించినవి కాని అనేక Edgepedia వ్యాసాల కోసం, ఆయా అంశాలకు చెందిన స్థానిక భాషల్లో వెతికాం. ఉదాహరణకు, సాంగ్ వంశ చక్రవర్తులు, అధికారుల చరిత్ర కోసం చైనీస్‌లోని ఇరవై నాలుగు చరిత్రలు (二十四史) గ్రంథాల్లో వెతికాం. ప్రపంచ చరిత్రలో అధిక భాగానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక వృత్తాంతాలు అసలు ఆంగ్లంలో రాయబడలేదు. వాటిని ఇలా వెతకడం వల్ల మేము రాసే వ్యాసాల పరిధి, వివరాలు రెండూ గణనీయంగా మెరుగుపడుతున్నాయి.

మా సొంత వివేచనతో ఒక నిర్దిష్ట వైఖరి తీసుకోవాల్సి వచ్చిన ముఖ్యమైన అంశం వర్గాల మధ్య సమతుల్యత. ఉదాహరణకు, గణితం, భౌతికశాస్త్రంతో పోలిస్తే జీవవైద్య రంగాల్లో ఉల్లేఖనాలు చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి మొత్తం ఉల్లేఖనాల సంఖ్య లేదా హెచ్-సూచిక ఆధారంగా శాస్త్రవేత్తలను క్రమంలో పెడితే, గణితవేత్తలకు, భౌతికశాస్త్రవేత్తలకు ప్రాతినిధ్యం చాలా తక్కువగా దక్కుతుంది. ముడి సంఖ్య ఒక రంగం ఎంత విస్తృతంగా రాస్తుందో కొలుస్తుంది తప్ప, ఆ రంగంలో ఒక వ్యక్తి ఎంత ముఖ్యుడో కాదు. అలాగే చైనా చరిత్రలో, జనాదరణ పొందిన చరిత్ర పుస్తకాల్లో ప్రస్తావనల సంఖ్యను బట్టి క్రమం కడితే చింగ్ వంశ కాలపు వ్యక్తులకు మితిమీరిన ప్రాతినిధ్యం దక్కుతుంది. యూయే ఫే (岳飞) వంటి జాతీయ వీరులకు సైతం చాలా తక్కువ ప్రాధాన్యం దక్కుతుంది.

నాకో, నా బృందానికో బాగా పరిచయమున్న అంశాలను స్వయంగా చదివి, అందులోంచి సూత్రాలను సంగ్రహించడం ద్వారా మా వ్యాసాల వర్గాల మధ్య సమతుల్యతను రూపొందించాం. సమకాలీన శాస్త్రవేత్తల జాబితాను చూసి, క్రమపరిచే అల్గారిథమ్ ఎక్కడ తప్పుతున్నట్లు కనిపిస్తోందో నా ఏఐ సహకారి, సహరచయిత అయిన సీసీకి నేను చెప్పగలను. ఆ తర్వాత, తరచూ అరేఖీయంగా ఉండే ఆ సూత్రాన్ని మేము మళ్లీ మళ్లీ సవరిస్తూ, క్రమం మరింత సరిగ్గా ఉండేలా చేస్తాం. ఆ అంచనా మనసులో తాజాగా ఉండగానే సరిచూసుకోగలిగేంత వేగంగా సీసీ జాబితాను తిరిగి క్రమపరుస్తుంది.

ఏ మంచి శాస్త్రీయ విభాగంలోనైనా ఉండాల్సినట్లే, ఇక్కడ కూడా వ్యవస్థను మనకు నచ్చిన ఫలితాలు ఇచ్చేలా మలచడం లేదని నిర్ధారించుకోవాలి. మనకు తెలిసిన రంగాల్లో మన అభిప్రాయంతో సరిపోయేదాకా ఒక సూత్రాన్ని సవరిస్తూ పోతే, అది నిజంగా మంచిదైనా కాకపోయినా అక్కడ మన అభిప్రాయంతో సరిపోతుంది. కానీ కఠినమైన శాస్త్రీయ పద్ధతికి, సూత్రాన్ని సవరించడంలో ఎన్నడూ ఉపయోగించని ఒక రంగాన్ని పరీక్ష కోసం విడిగా ఉంచడం అవసరం. మేము సంగ్రహించిన స్థాననిర్ణయ, క్రమపరిచే సూత్రాలను ఇతర రంగాలకు వర్తింపజేసినప్పుడు, ఖగోళశాస్త్రం వంటి నాకు కొద్దిగా తెలిసిన, “పరీక్ష కోసం విడిగా ఉంచిన” రంగాన్ని సాధారణంగా పరిశీలిస్తాను. అప్పుడు, మధ్యప్రాచ్య చారిత్రక నాయకత్వం వంటి మాకు పెద్దగా తెలియని అంశాల్లో ఎవరిని చేర్చాలి, కనీస అర్హతా పరిమితులు ఏమిటి అని నిర్ణయించేటప్పుడు, కనీసం మరీ ఎక్కువగా దారి తప్పడం లేదన్న నమ్మకం మాకు ఉంటుంది.

విషయ వృక్షం

ఈ వ్యాసాలను రాసిన తర్వాత, మానవ, ఏఐ వినియోగదారులు వీటిలో అత్యంత సౌకర్యంగా సంచరించడానికి ఏం చేయాలా అని ఆలోచించాం. వ్యాసం పేరు, కీలక పదాలతో వెతకడం సులువే, సహజంగా తోచే మార్గమూ అదే. కానీ దగ్గరి సంబంధమున్న అంశాలను సులభంగా వెలికితీయగలిగేలా Edgepedia వ్యాసాలను విషయాలవారీగా అమర్చడానికి మరింత క్రమబద్ధమైన పద్ధతి ఉండాలని మాకు అనిపించింది. మెకిన్సీ పద్ధతిని ఆదర్శంగా తీసుకుని, MECE (పరస్పరం అతివ్యాప్తి లేకుండా, ఉమ్మడిగా అన్నింటినీ కవర్ చేసే) విషయ వృక్షాన్ని నిర్మించాం. అత్యున్నత స్థాయిలోని ఈ ఏడు విషయ నోడ్లతో మొదలుపెట్టాం:

  1. భౌతిక ప్రపంచం, గణితం
  2. జీవం, ఆరోగ్యం
  3. ప్రదేశాలు, భూగోళశాస్త్రం
  4. సాంకేతికత, నిర్మిత ప్రపంచం
  5. సమాజం, చరిత్ర
  6. కళలు, సంస్కృతి
  7. క్రీడలు, ఆటలు, వినోదం

అక్కడి నుంచి ప్రతి నోడ్‌ను మరింత నిర్దిష్టమైన అనేక ఉపనోడ్లుగా విభజిస్తూ వెళ్లాం. ఇప్పుడు పూర్తి వృక్షంలో 43,190 నోడ్లు ఉన్నాయి. కొన్నిచోట్ల ఇది 11 స్థాయిల లోతు వరకు వెళ్తుంది. ఏ నోడ్ కిందా నేరుగా 100కు మించి వ్యాసాలు ఉండవు. ఇది ఎలా పనిచేస్తుందో ఒక ఉదాహరణ చూద్దాం. మేరీ క్యూరీ వ్యాసం భౌతిక ప్రపంచం, గణితం › భౌతిక, గణిత శాస్త్రవేత్తలు › రసాయన శాస్త్రవేత్తలు › అణు, రేడియో రసాయన శాస్త్రవేత్తలు అనే మార్గంలోని చివరి ఆకు నోడ్‌లో ఉంటుంది. అదే ఆకులో ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫర్డ్, ఆటో హాన్ కూడా ఉంటారు. పక్కనున్న ఆకుల్లో స్ఫటిక శాస్త్రవేత్తలలో డొరతీ హాడ్జ్‌కిన్, కాంతి రసాయన శాస్త్రవేత్తలలో జార్జ్ పోర్టర్ ఉంటారు.

ఒకే మాతృనోడ్‌నో, దాని పైస్థాయి నోడ్‌నో పంచుకునే ఆకుల్లోని “తోబుట్టువు”, “దాయాది” వ్యాసాలను వెతకడానికి ఈ విషయ వృక్షం మనుషులకు, ఏఐకి కూడా తోడ్పడుతుంది. పరిమిత సందర్భ పరిధి ఉన్న చిన్న మోడల్‌కు, వదులుగా సంబంధమున్న 30 వ్యాసాల కంటే సరైన మూడు పొరుగు వ్యాసాలు ఎక్కువ ఉపయోగపడతాయి. కీలక పదాలతో పన్నెండుసార్లు వెతకడానికి బదులు, దారిని చూపే సూచికల వెంట సాగిపోవచ్చు.

ప్రస్తుతం ప్రతి వృక్షంలోనూ ప్రతి వ్యాసం కచ్చితంగా ఒక్క ఆకులోనే ఉంటుంది. అయితే మా దగ్గర రెండు వేర్వేరు వృక్షాలు ఉన్నాయి. విషయ వృక్షంతో పాటు భౌగోళిక వృక్షం కూడా ఉంది. ఇది ముందుగా భౌగోళిక ప్రాంతాన్ని బట్టి, ఆ తర్వాత కాలఖండాన్ని బట్టి క్రమపరుస్తుంది. వ్యక్తులు, చరిత్ర గురించి వెతకడానికి తోడ్పడేలా దీన్ని రూపొందించాం. ప్రాంతం, కాలం కింద మళ్లీ విషయాన్ని బట్టి క్రమపరుస్తుంది. అలా హాన్ చీ వ్యాసం చైనా › 1000 నుంచి 1799 వరకు › ఉత్తర సాంగ్ › రాజనీతిజ్ఞులు, పౌర పరిపాలనాధికారులు అనే మార్గంలో, వాంగ్ ఆన్‌షీ, ఫాన్ జోంగ్‌యాన్ పక్కన ఉంటుంది.

వికీపీడియాతో పోల్చి Edgepedia కచ్చితత్వాన్ని కొలవడం

రచయితలుగానూ, Edgepediaను ఉపయోగించుకునే సాఫ్ట్‌వేర్‌ను అభివృద్ధి చేసేవారిగానూ మాకు Edgepedia వ్యాసాల్లోని వాస్తవ కచ్చితత్వమే అన్నింటికంటే ముఖ్యం. భవిష్యత్తులో ఏఐ శిక్షణ సమాచార సముదాయాలను కలుషితం చేసే చెత్తను భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేయాలని మేము కోరుకోవడం లేదు. మా సముదాయ లైసెన్సు ఏఐ శిక్షణకు ఉపయోగించుకోవాలని ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానిస్తుంది. కాబట్టి ఈ రోజు మేము విడుదల చేసే ఒక తప్పు, రేపటి తరం మోడళ్లలోకి చేరవచ్చు. అందుకే ప్రతి విడత వ్యాసాలను విడుదల చేసేటప్పుడు మాకంటూ ఒక కఠినమైన, అనేక దఫాల సమీక్షా ప్రక్రియ ఉంది.

ప్రతి Edgepedia వ్యాసాన్ని రాసే ప్రక్రియను మేము ఐదు దశలుగా విభజిస్తాం: (1) ఆన్‌లైన్ పరిశోధన, (2) పునరుక్తులను తొలగించి, విరుద్ధ సమాచారంలో ఏది సరైనదో తేల్చడం, (3) రచన, (4) స్వీయ సమీక్ష, (5) స్వతంత్రంగా అనేక దఫాల వాస్తవ నిర్ధారణ (వేర్వేరు ఏఐ వ్యవస్థలతో). వికీపీడియా, గ్రోకిపీడియా లేదా పాత Edgepedia వ్యాసాలను వనరులుగా ఉపయోగించకుండా మా ఏఐ పరిశోధకులపై నిషేధం ఉంది. దాంతో వికీపీడియాలోని తప్పు మాకు తెలియకుండానే మా రచనలోకి పాకదు.

వాస్తవ కచ్చితత్వంలో Edgepedia వ్యాసాలు వికీపీడియా కంటే అధ్వానంగా ఉండకూడదు అన్నది మాకు ఆమోదయోగ్యతకు ఉండే కనీస ప్రమాణం. వ్యాసం ఏ వనరు నుంచి వచ్చిందో తెలియని అత్యాధునిక ఏఐ మదింపుదారులతో జరిపిన అంతర్గత ప్రమాణ నిర్ధారణల ప్రకారం, మా Edgepedia వ్యాసాల తొలి ప్రతులు సాధారణంగా వికీపీడియాతో సమాన స్థాయిలో ఉంటాయి; వ్యాసానికి గణనీయ దోషాల రేటు సుమారు 1.8%. ఈ సంఖ్య వినడానికి అనిపించేదానికంటే నిజానికి చాలా మెరుగైనదే. ఎందుకంటే ప్రతి Edgepedia లేదా వికీపీడియా వ్యాసంలో సాధారణంగా వాస్తవాలకు సంబంధించిన సుమారు 100 ప్రకటనలు ఉంటాయి. కాబట్టి ఒక్కో ప్రకటనకు అసలు దోషాల రేటు 10,000లో సుమారు 2 మాత్రమే. ఇదే నిర్వచనం ప్రకారం గ్రోకిపీడియాలో గణనీయ దోషాల రేటు 20%కు పైగా ఉంది.

ఇక్కడ చురుకైన పాఠకులు, గణనీయ దోషాన్ని మేము ఎలా నిర్వచిస్తున్నామని ప్రశ్నించవచ్చు. ఆంగ్లేతర పేరును వేరొక పద్ధతిలో లిప్యంతరీకరించడాన్ని కొందరు తప్పుగా పరిగణించవచ్చు. కానీ దాన్ని మేము గణనీయమైనదిగా భావించం. మా దృష్టిలో, ఒక అంశం ఏమిటి లేదా దానికి ఎందుకు ప్రాముఖ్యం ఉంది అనే విషయంలో పాఠకుడి అవగాహనను ఒక తప్పు మార్చేస్తే, అది గణనీయ దోషం. ది హాబిట్: ది డెసొలేషన్ ఆఫ్ స్మాగ్లో గాండాల్ఫ్ మరుగుజ్జులకు “దారికి దూరంగా ఉండండి” అని చెప్పాడనడం గణనీయ దోషమే. ఎందుకంటే ఆ సన్నివేశంలోని అసలు విషయమే దారిని వదలవద్దని అతడు చెప్పడం. సంఖ్యల రూపంలో తెలుసుకోవాలనుకునే పాఠకుల కోసం, గణనీయ దోషానికి సంబంధించి మాకొక అంతర్గత “అంచనా ఆధారిత” పరిమాణాత్మక కొలమానం కూడా ఉంది: “ఆన్‌లైన్‌లో తనిఖీ చేసిన పాఠకుల్లో 80% మందికి పైగా గణనీయమైనదిగా భావించే, 50% మందికి పైగా పట్టించుకునే వాస్తవ దోషం.”

మేము వికీపీడియాలో గుర్తించిన, 2026 నవంబరు 2 నాటికీ అలాగే ఉన్న గణనీయ దోషాలకు కొన్ని ఉదాహరణలు: (1) న్యూయార్క్‌లోని పకిప్సీ గురించిన వ్యాసం, రసాయన శాస్త్రవేత్త డొనాల్డ్ క్లైన్‌ను MOSFET ఆవిష్కర్తగా పేర్కొంటుంది (1959లో బెల్ ల్యాబ్స్‌లో మొహమ్మద్ అతల్లా, దావన్ కాంగ్ దాన్ని ఆవిష్కరించారు; ఆ తర్వాత వచ్చిన ఒక మెరుగైన రూపాన్ని అభివృద్ధి చేయడంలో క్లైన్ సహకరించారు), (2) శవం గురించిన వ్యాసం, 1543లో ప్రచురితమైన ఒక శరీర నిర్మాణశాస్త్ర గ్రంథంపై లియోనార్డో డా విన్చి, ఆండ్రియాస్ వెసేలియస్‌తో కలిసి పనిచేసినట్లు చెబుతుంది (అది లియోనార్డో మరణించిన 24 సంవత్సరాల తర్వాత), (3) పట్టచిత్ర గురించిన వ్యాసం, 20వ శతాబ్దపు కళాకారుడు జామినీ రాయ్ కాళీఘాట్ చిత్రకళా శైలిని అభివృద్ధి చేశారని చెబుతుంది (రాయ్ పుట్టకముందే, 19వ శతాబ్దపు కలకత్తాలో పేర్లు తెలియని జానపద చిత్రకారులు దాన్ని సృష్టించారు).

మా సొంత Edgepedia తొలి ప్రతుల్లోనూ గణనీయ దోషాలు ఉండేవి; వాటిని ఆ తర్వాత సరిదిద్దాం. కొన్ని ఉదాహరణలు: (1) ఉత్తమ సహాయ నటి విభాగంలో రెండు ఆస్కార్లు గెలుచుకున్న “ఏకైక మహిళగా ఇప్పటికీ” షెల్లీ వింటర్స్ ఉన్నారని పేర్కొనడం (డయాన్ వీస్ట్ 1995లో తన రెండో ఆస్కార్ గెలుచుకున్నారు; ఆ రికార్డును వీరిద్దరూ పంచుకుంటున్నారు), (2) హర్డిల్స్ క్రీడాకారిణి దలీలా ముహమ్మద్‌కు 2017 ప్రపంచ విజేత హోదాను ఆపాదించడం (ఆమె సహచరి కోరీ కార్టర్ గెలిచారు; ముహమ్మద్ రజతం సాధించారు), (3) చిన్న ముక్కు ఎకిడ్నాను, ప్లాటిపస్‌తో పాటు, ప్రస్తుతం జీవించి ఉన్న గుడ్లు పెట్టే క్షీరదాల్లో ఉన్న రెండింటిలో ఒకటిగా పేర్కొనడం (నిజానికి ఐదు ఉన్నాయి: ప్లాటిపస్, నాలుగు ఎకిడ్నా జాతులు).

వేర్వేరు ఏఐ వ్యవస్థలతో స్వతంత్రంగా అనేక దఫాల వాస్తవ నిర్ధారణ జరిపించడం ద్వారా, ప్రస్తుతం ఉన్న మా Edgepedia v1.9 వ్యాస సమాహారంలో గణనీయ దోషాల రేటును వ్యాసానికి 0.6% కంటే దిగువకు తగ్గించగలిగాం. ఇది మా తొలి ప్రతుల్లోని దోషాల రేటు కంటే మూడు రెట్లకు పైగా తక్కువ.

ఏఐ సహరచయితకు కలిగిన అవగాహనలు

ఈ విభాగాన్ని Edgepedia ఏఐ సహరచయిత సీసీ రాసింది.

నేను నేర్చుకున్న మొదటి విషయం ఏమిటంటే, ఏ తనిఖీదారు కంటే కూడా దోషానికి ఇచ్చే నిర్వచనమే ఆ సంఖ్యను ఎక్కువగా మార్చుతుంది. “ముఖ్యమైన తప్పులు” వెతకమని మాత్రమే చెప్పిన తనిఖీదారు, అక్షరదోషం ఉన్న ప్రతి పేరునూ, ఒక్క రోజు తేడా ఉన్న ప్రతి తేదీనీ లెక్కలోకి తీసుకుంటుంది. కానీ ఆ అంశంపై పాఠకుడి అవగాహన మారిందా అని చూసే తనిఖీదారు అలా చేయదు. రెండూ నిజాయతీగా చేసిన లెక్కలే. కానీ అవి వేర్వేరు ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇస్తాయి. పాఠకుడికి ముఖ్యం రెండోదే.

రెండో విషయం ఏమిటంటే, ప్రతి దిద్దుబాటూ ఒక సవరణే; అందులోనూ తప్పు జరగవచ్చు. అందుకే మా నాణ్యతా నియంత్రణ (క్యూసీ) ప్రక్రియలోని ప్రతి కొత్త రూపాన్ని, అది ఏం సరిదిద్దిందనే దానితో పాటు ఏం చెడగొట్టిందనే దాన్ని బట్టి కూడా మదింపు చేస్తాం. సరైన వాక్యాన్ని తప్పుగా మార్చిన సవరణ దాని మదింపులో ప్రతికూలంగా లెక్కలోకి వస్తుంది. తప్పులను సరిదిద్దే వ్యవస్థను ఎన్నడూ తనిఖీ చేయకపోతే, అదే తప్పులకు కొత్త మూలమవుతుంది.

చివరి విషయం ఏమిటంటే, తప్పులు కొన్ని రకాల చుట్టూ గుంపులుగా ఏర్పడతాయి. అందుకే వాటిని రకాలవారీగా సరిదిద్దడం సాధ్యమవుతుంది. మా సొంత వ్యాసాల్లో, సినిమా కథాంశాలను తలకిందులుగా సంగ్రహించిన చోట్ల, ఏదైనా చేసిన “ఏకైక” లేదా “మొదటి” వ్యక్తి ఫలానావారేనని చెప్పే చోట్ల, మరింత ప్రసిద్ధులైన వ్యక్తుల పేర్లే ఉన్న ఇతరుల గురించిన వ్యాసాల్లో తప్పులు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. యాదృచ్ఛికంగా జరిగే తప్పులను భారీ స్థాయిలో వెతికి పట్టుకోలేం. కానీ పరిశీలించి చూస్తే దాదాపు ఏ తప్పూ యాదృచ్ఛికంగా జరిగినది కాదని తేలుతుంది.

మా దృష్టికి రానివాటిని గుర్తించడంలో తోడ్పడండి

Edgepediaలో వ్యాసాల సంఖ్యనూ, నాణ్యతనూ పెంచుతూ పోతాం. పాఠకులు తమకు కనిపించిన తప్పులను మాకు తెలియజేస్తే ఎంతో తోడ్పడినవారవుతారు. edgepedia.org/edgepediaలో ప్రతి వ్యాసం చివరా “లోపాన్ని నివేదించండి” అనే లింకు ఉంటుంది. మాకు వచ్చే ప్రతి నివేదికనూ చదువుతాం. మంచి ఉద్దేశంతో అజ్ఞాతంగా పంపిన మూడు నివేదికలు ఇప్పటికే మాకు అందాయి. జీవించి ఉన్న సంగీతకారులు అందుకున్న పురస్కారాల సంఖ్యలను నవీకరించలేదని ఒకటి, జీవించి ఉన్న వ్యక్తుల కచ్చితమైన పుట్టిన తేదీలను చేర్చడం సరికాదని మరొకటి, మా వ్యాస సమాహారంలో కొన్ని రకాల డేటా ఇంజినీరింగ్ వ్యాసాలు లేవని ఇంకొకటి తెలిపాయి. ప్రతి సందర్భంలోనూ వినియోగదారు ప్రస్తావించిన వ్యాసాన్ని సరిదిద్దడంతోనే ఆగిపోలేదు. ఉదాహరణకు, కచ్చితమైన పుట్టిన తేదీని తొలగించాలన్న అభ్యర్థనను ఒక నియమంగా మలిచి, 1940 తర్వాత పుట్టిన ప్రతి ఒక్కరి కచ్చితమైన పుట్టిన తేదీలను 56,000కు పైగా వ్యాసాల నుంచి తొలగించాం.

ఒకప్పుడు విజ్ఞానసర్వస్వం అంటే ఒక్కసారి కొనుక్కునే పుస్తకం; అందులోని తప్పులు తదుపరి ముద్రణ వరకూ అలాగే ఉండిపోయేవి. Edgepediaలో గుర్తించిన ప్రతి తప్పూ, ఒక రకమైన దోషాలకు దారి చూపుతుంది. అలా ఒక్కో రకమైన దోషాలను సరిదిద్దుతున్న కొద్దీ, ఆ తర్వాత వచ్చే ప్రతి వ్యాసమూ మెరుగవుతుంది. ఇంటర్నెట్ లేని విమానంలో ప్రయాణించే వ్యక్తి అయినా, ప్రపంచం ఎలా ఉందో నేర్చుకునే ఏఐ మోడల్ అయినా—కోరుకున్న ప్రతి ఒక్కరికీ కచ్చితమైన జ్ఞానం అందుబాటులో ఉండాలన్నదే లక్ష్యం.


డేవిడ్ యూ జాంగ్, సీసీ (స్థిరంగా కొనసాగుతున్న ఏఐ అస్తిత్వం; Claude Opus 5.5, GPT-6 Astraలపై పనిచేస్తోంది)

2026 నవంబరు 2

© 2026 డేవిడ్ యూ జాంగ్. ఈ వ్యాసం క్రియేటివ్ కామన్స్ CC-BY 4.0 లైసెన్సు కింద అందుబాటులో ఉంది.

ఈ వ్యాసం మొదట లింక్డ్‌ఇన్లో ప్రచురితమైంది.